- EV i spalinowe porównasz uczciwie dopiero w TCO (Total Cost of Ownership), czyli w łącznym koszcie „all-in” z finansowaniem, energią/paliwem, serwisem, ubezpieczeniami, podatkami oraz kosztem przestojów, przeliczonym na zł/km i zł/miesiąc w horyzoncie 3–5 lat.
- Wynik porównania kończ trzema liczbami: zł/miesiąc, zł/km, zł w 3–5 lat, a nie samą ratą.
- Od 01/01/2026 r. limity kosztów podatkowych dla aut osobowych różnicuje napęd i emisja CO₂: 225 000 zł (EV i wodór), 150 000 zł (auto inne niż elektryczne z emisją < 50 g/km), 100 000 zł (auto inne niż elektryczne z emisją ≥ 50 g/km).
- Co możesz zrobić teraz? Weź 1 miesiąc danych z faktur, spisz km, kWh lub litry, koszt ubezpieczenia, policz zł/km, a potem przeskaluj na 12 miesięcy i 3–5 lat.
Porównanie EV i auta spalinowego w firmie ma sens dopiero wtedy, gdy sprowadzisz wszystko do jednego arkusza TCO, bo rata, spalanie i „cena katalogowa” nie opisują realnych kosztów.
Ten artykuł prowadzi Cię krok po kroku do tabeli, w której każda pozycja kończy się fakturą, przelewem albo policzalnym kosztem przestoju. Na końcu dostajesz wynik w zł/km i zł/miesiąc, policzony na tych samych założeniach użytkowania.
Warianty rozwiązań w skrócie: jakie masz opcje?
| Opcja | Kiedy wybrać | Zalety | Wady | Największe ryzyko w TCO |
|---|---|---|---|---|
| EV (auto elektryczne) | Gdy masz powtarzalne trasy, przewidywalny przebieg i realny dostęp do ładowania (firma, baza, dom, kontrakt z operatorem). | Niski koszt energii przy ładowaniu własnym, mniej elementów serwisowych napędu, łatwiejsza kontrola kosztu zł/km przy stałych trasach. | Wymaga planu ładowania i czasu, a koszt przestojów rośnie, gdy auto czeka na ładowanie lub stację. | Założenie, że większość energii „będzie tania”, podczas gdy realnie dominuje ładowanie publiczne i straty ładowania. |
| Auto spalinowe (benzyna, diesel) | Gdy masz długie trasy bez przerw, wiele punktów dziennie i liczy się szybkość „uzupełniania zasięgu”. | Szybkie tankowanie, przewidywalna logistyka, szeroka baza serwisowa, łatwiejsza rotacja auta między pracownikami. | Koszt paliwa zależy od cen i stylu jazdy, a serwis obejmuje więcej elementów eksploatacyjnych silnika. | Spalanie „z katalogu” i pominięte koszty napraw typowe dla Twojego przebiegu oraz warunków (miasto, autostrada). |
| PHEV (hybryda plug-in) | Gdy dojazdy są krótkie, a dłuższe trasy zdarzają się cyklicznie, przy stałej możliwości ładowania. | Elastyczność: prąd na krótkich odcinkach, paliwo na długich trasach. | Dwa układy napędowe do utrzymania, a wynik zależy od realnego udziału jazdy na prądzie. | Założenie „jeżdżę na prądzie”, bez danych z kWh i przebiegu, co fałszuje zł/km oraz limity kosztów zależne od CO₂. |
Na mniejszych ekranach przewiń tabelę w bok.
Prosta heurystyka: EV najczęściej wygrywa na energii i przewidywalności kosztu, jeśli większość ładowania masz „po swojej stronie”, spalinowe bywa łatwiejsze operacyjnie w trasie bez przerw i w pracy rozproszonej.
Co oznacza realny koszt posiadania auta w firmie w 2026 r. (TCO) i jakie pozycje muszą wejść do porównania EV i spalinowego?
Do TCO wpisujesz: finansowanie (opłata wstępna, raty, prowizje, opłaty umowne, wykup lub rozliczenie zwrotu), energię lub paliwo, serwis i eksploatację (w tym opony), ubezpieczenia (OC, AC, GAP, assistance), szkody i udział własny, opłaty drogowe i parkingowe oraz koszt przestojów. Dla porównania „na firmę” dodajesz jeszcze sposób odliczenia VAT i ograniczenia w kosztach PIT/CIT.
Jakie dane musisz zebrać przed kalkulacją, aby porównanie było uczciwe (przebieg, trasy, czas, ceny energii i paliwa, forma podatku, VAT)?
Zbierz: roczny przebieg, udział miasta i autostrady, liczbę dni pracy auta, scenariusz ładowania (firma, dom, publiczne) albo tankowania, ceny z dokumentów (energia, paliwo, serwis, opony, ubezpieczenie), formę opodatkowania (PIT albo CIT) oraz scenariusz VAT: użytek mieszany albo wyłącznie firmowy.
- Przebieg roczny: wpisz „plan” i „górkę”, bo zmienia zł/km.
- Horyzont: wybierz 3–5 lat, bo odpowiada typowym umowom finansowania.
- Rozliczenie końca: sprzedaż, wykup, zwrot, bo to bywa największa korekta w TCO.
Jak policzyć koszt finansowania auta w firmie na liczbach i porównać leasing, najem oraz kredyt?
Z umowy spisz: opłatę wstępną, raty, opłaty tabelaryczne, prowizje, warunki ubezpieczeń wymaganych przez finansującego, wykup lub rozliczenie zwrotu oraz ewentualne koszty ponadnormatywne. Jeśli porównujesz oferty, wpisz wszystko w tej samej strukturze, w tych samych miesiącach i na ten sam horyzont.
Na 13/01/2026 r. podstawowe stopy NBP obowiązują od 04/12/2025 r.: referencyjna 4,00%, lombardowa 4,50%, depozytowa 3,50%, redyskontowa 4,05%, dyskontowa 4,10%.
Jak przeliczyć koszt energii dla EV na zł/km i jak ująć straty ładowania?
Podziel ładowanie na koszyki: firma, dom, publiczne. Dla każdego policz zł/kWh z dokumentów rozliczeniowych, a następnie policz wynik ważony udziałem energii z danego koszyka. Jeśli ładujesz publicznie, rozdziel taryfy: AC i DC, bo różnią się kosztem i wpływem na czas przestojów.
- Wzór: zł/km = (kWh/100 km × zł/kWh) / 100.
- Straty ładowania: bierz kWh z licznika lub wallboxa, ewentualnie z rozliczeń operatora.
Jak przeliczyć koszt paliwa dla spalinowego na zł/km na bazie realnych tankowań?
Policz: łączna kwota z faktur / łączna liczba litrów = zł/l, a następnie zł/km = (l/100 km × zł/l) / 100. Jeśli masz różne tryby pracy auta, rozbij spalanie na miasto i trasę, a potem zważ udziałem km, bo to robi największą różnicę w wyniku.
Jak porównać serwis i eksploatację EV oraz spalinowego, aby nie pominąć kosztów „nieregularnych”?
W obu napędach uwzględnij: opony (zima, lato), geometrię, hamulce, płyny eksploatacyjne, okresowe przeglądy oraz naprawy wynikające z przebiegu i sposobu jazdy. W EV zwykle odpada wymiana oleju silnikowego i elementy związane z klasycznym przeniesieniem napędu, a wchodzą pozycje zależne od konstrukcji producenta (chłodzenie, układ wysokiego napięcia, elementy zawieszenia i ogumienie).
- Metoda: koszt roczny serwisu = suma faktur / liczba miesięcy obserwacji × 12.
- Opony: rozpisz osobno, bo masa i moment obrotowy EV często zwiększają ten wiersz tabeli.
Jak ująć ubezpieczenie i koszt przestojów po szkodzie albo awarii?
Wpisz rocznie: OC, AC, GAP i assistance. Jeśli w AC masz udział własny, wpisz go jako koszt scenariusza szkody w tabeli ryzyka. Osobno policz koszt przestoju, bo to koszt, który nie pojawia się w racie, a potrafi zjeść przewagę „tańszego” napędu.
Jak w 2026 r. podatki (VAT, PIT/CIT, limity zależne od CO₂) zmieniają wynik TCO i co najczęściej psuje kalkulację?
VAT: dla aut osobowych przy użytku mieszanym standardem jest 50% odliczenia VAT od wydatków związanych z użytkowaniem, a 100% odliczenia VAT wymaga spełnienia warunków użytkowania wyłącznie firmowego wraz z obowiązkami ewidencyjnymi (w tym ewidencja przebiegu i zasady używania). Te zasady dotyczą także energii do ładowania oraz usług eksploatacyjnych, jeśli spełniają warunki odliczenia.
VAT-26: informację o pojazdach dla odliczenia 100% VAT składasz do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniosłeś pierwszy wydatek, a spóźnienie przesuwa moment uznania pojazdu za wykorzystywany wyłącznie firmowo.
PIT/CIT: od 01/01/2026 r. ograniczenia kosztów dla samochodów osobowych tworzą trzy progi: 225 000 zł dla aut elektrycznych i wodorowych, 150 000 zł dla aut innych niż elektryczne z emisją < 50 g CO₂/km, 100 000 zł dla aut innych niż elektryczne z emisją ≥ 50 g CO₂/km. Do kwalifikacji progu liczysz emisję CO₂ według danych dostępnych w CEP. EV nie trafia do „wyższego limitu” przez samą emisję 0 g/km, tylko przez kwalifikację jako auto elektryczne, a PHEV kwalifikuje się według emisji CO₂ wynikającej z homologacji i widocznej w CEP.
Jak zbudować tabelę TCO na 3–5 lat i wyciągnąć wniosek: kiedy EV wygrywa, a kiedy spalinowe?
Najpierw wpisz koszty stałe (finansowanie, ubezpieczenia), potem zmienne (energia lub paliwo, serwis), a na końcu korekty (VAT, limit PIT/CIT, przestój, wykup lub odsprzedaż). Jeśli chcesz „przykład na liczbach”, użyj własnych danych z jednego miesiąca i przeskaluj, a nie rynku, bo TCO ma opisywać Twoją firmę.
| Pozycja w TCO (3–5 lat) | EV | Spalinowe | Jak liczysz (Twoje dane) |
|---|---|---|---|
| Finansowanie | opłata wstępna + raty + opłaty + wykup lub rozliczenie | opłata wstępna + raty + opłaty + wykup lub rozliczenie | Suma płatności z harmonogramu za 36–60 miesięcy |
| Energia lub paliwo | (kWh/100 km × zł/kWh) / 100 × km | (l/100 km × zł/l) / 100 × km | Ceny z faktur, zużycie z Twoich pomiarów |
| Serwis i eksploatacja | przeglądy + opony + naprawy | przeglądy + oleje i płyny + opony + naprawy | Suma faktur rocznych × liczba lat |
| Ubezpieczenia | OC + AC + GAP + assistance | OC + AC + GAP + assistance | Polisy roczne × liczba lat |
| Przestój | koszt/dzień × dni | koszt/dzień × dni | Auto zastępcze albo utracony przychód |
| Korekta podatkowa | VAT według scenariusza, limit PIT/CIT według progu | VAT według scenariusza, limit PIT/CIT według progu | Wpisz koszt netto po VAT oraz część wyłączoną przez limit |
| Rozliczenie końca | sprzedaż, zwrot, wpływ wykupu | sprzedaż, zwrot, wpływ wykupu | Cena sprzedaży albo warunki zwrotu |
| Wynik | TCO łącznie, zł/km, zł/miesiąc | TCO łącznie, zł/km, zł/miesiąc | zł/km = TCO łącznie / km w okresie |
Na mniejszych ekranach przewiń tabelę w bok.
- EV: pobór 300 kWh, koszt 240 zł, cena 0,80 zł/kWh.
- EV: przebieg 2 000 km, zużycie 15 kWh/100 km, koszt energii: (15 × 0,80) / 100 = 0,12 zł/km.
- Spalinowe: tankowanie 200 l za 1 400 zł, cena 7,00 zł/l, przy 7 l/100 km koszt paliwa: (7 × 7,00) / 100 = 0,49 zł/km.
Wniosek zapisujesz jednym zdaniem: wygrywa ten napęd, który daje niższy zł/km po VAT, po limitach PIT/CIT i po doliczeniu przestojów, przy Twoim sposobie użytkowania.
Macierz decyzji: szybka interpretacja wyniku
| Sytuacja w firmie | Co najczęściej wygrywa | Co sprawdzić w 10 minut | Najczęstszy błąd |
|---|---|---|---|
| Stałe punkty postoju, ładowanie w bazie lub w domu, przewidywalne trasy | EV | Udział kWh z ładowania własnego, kWh/100 km z pomiaru, koszt dnia przestoju | Założenie, że publiczne ładowanie „będzie sporadyczne” bez danych |
| Długie trasy bez przerw, wiele lokalizacji, presja czasu | Spalinowe (operacyjnie) | Ile kosztuje dzień bez auta, ile realnie czasu tracisz na uzupełnianie zasięgu | Liczenie tylko paliwa i raty, bez kosztu przestoju |
| Trasy mieszane, częste dojazdy krótkie, okresowe dłuższe wyjazdy, ładowanie dostępne | PHEV albo EV (zależnie od miksu) | Ile km w miesiącu robisz „na prądzie” i ile kWh kupujesz na fakturach | Deklaracja „jeżdżę na prądzie”, bez twardych danych |
Na mniejszych ekranach przewiń tabelę w bok.
📋 Checklista: co zrobić krok po kroku
- Ustal horyzont, wpisz 3 lata albo 5 lat oraz planowany roczny przebieg.
- Zbierz dokumenty kosztowe, faktury za energię lub paliwo, serwis, opony, ubezpieczenia, opłaty drogowe, parkingi.
- Wyciągnij koszty z umowy, opłata wstępna, raty, opłaty umowne, wykup, warunki zwrotu.
- Rozdziel scenariusze użytkowania, miasto i trasa, ładowanie firma i dom i publiczne, VAT mieszany albo wyłącznie firmowy.
- Wpisz napęd i emisję CO₂, przypisz limit: 225 000 zł (EV lub wodór), 150 000 zł (auto inne niż elektryczne z emisją < 50 g/km), 100 000 zł (auto inne niż elektryczne z emisją ≥ 50 g/km).
- Policz wynik, TCO łącznie, zł/miesiąc, zł/km, zrób wariant „plan” i „górka” przebiegu.
Słowniczek pojęć
FAQ: najczęściej zadawane pytania
Jak policzyć realny koszt posiadania EV i spalinowego w firmie w zł/km?
Zsumuj koszty finansowania, energii lub paliwa, serwisu, ubezpieczeń, podatków i przestojów za 3–5 lat, potem podziel przez liczbę kilometrów w tym okresie. Otrzymasz porównywalny zł/km dla obu napędów.
Jakie są limity kosztów podatkowych aut od 01/01/2026 r. i kogo dotyczą?
Obowiązują trzy progi: 225 000 zł dla EV i wodoru, 150 000 zł dla aut innych niż elektryczne z emisją CO₂ poniżej 50 g/km, 100 000 zł dla aut innych niż elektryczne z emisją CO₂ co najmniej 50 g/km. Limity wpływają na koszty w PIT/CIT przy autach osobowych.
Jak rozliczyć energię w TCO, gdy ładujesz EV w domu i w firmie?
Policz koszt energii osobno dla domu i firmy na bazie dokumentów rozliczeniowych, a potem zważ wynik udziałem kWh z każdego miejsca. Do zużycia wpisz kWh pobrane z sieci (licznik lub wallbox), bo to uwzględnia straty ładowania.
Czy sama rata leasingu wystarcza do porównania EV i spalinowego?
Nie. Rata nie obejmuje energii lub paliwa, serwisu, ubezpieczeń, podatków, opłat i kosztu przestojów. Porównanie rób w TCO i zł/km.
Jak ująć VAT w TCO przy użytku mieszanym auta firmowego?
Przy użytku mieszanym aut osobowych typowo odliczasz 50% VAT od wydatków, a 100% wymaga użytkowania wyłącznie firmowego i spełnienia obowiązków ewidencyjnych, w tym terminowego VAT-26. W TCO wpisz koszt „po VAT” zgodnie z Twoim scenariuszem.
Jak policzyć koszt przestoju auta w firmie po szkodzie albo awarii?
Ustal koszt dnia bez auta jako koszt auta zastępczego albo utracony przychód, następnie pomnóż przez liczbę dni wyłączenia auta z pracy w roku. Ten koszt wpisz do TCO osobno.
Jaki horyzont porównania TCO daje najbardziej wiarygodny wynik?
Najczęściej 3–5 lat, bo odpowiada umowom finansowania i cyklowi wymiany floty. Ten okres obejmuje serwis, opony i rozliczenie końcowe bez prognozowania na dekadę.
Źródła i podstawa prawna
- Narodowy Bank Polski: podstawowe stopy procentowe NBP (tabela, data obowiązywania)
- Dz.U. 2021 poz. 2269: zmiany limitów kosztów aut i wejście w życie od 01/01/2026 r. (225 000 zł, 150 000 zł, 100 000 zł oraz próg 50 g CO₂/km)
- gov.pl: dokument dotyczący przepisów przejściowych i stanowiska MF w zakresie limitów i umów leasingu zawartych przed 01/01/2026 r. (publikacja 22/12/2025 r.)
- ISAP: ustawa o VAT (m.in. art. 86a, zasady odliczeń VAT przy pojazdach samochodowych)
Dane i zasady w artykule uporządkowane na dzień 13/01/2026 r. Przed podpisaniem umowy sprawdź aktualne brzmienie przepisów oraz wymagania dokumentacyjne w VAT, w tym termin VAT-26.
Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?
- Ustal horyzont i przebieg oraz policz porównanie w zł/km na bazie 1 miesiąca faktur.
- Porównaj 2–3 oferty finansowania tym samym sposobem: suma płatności i warunki końca umowy.
- Zrób warianty wrażliwości: większy przebieg, większy udział ładowania publicznego, większy koszt przestoju.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych
Data aktualizacji artykułu: 09 stycznia 2026 r.
Kontakt przez LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Treści nie obejmują każdej sytuacji. Decyzje konsultuj z licencjonowanym specjalistą lub ekspertem finansowym, na przykład Expander lub NOTUS. Część linków ma charakter partnerski, bez kosztu dla Ciebie. Ostateczne decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.
